Het Soortenbeschermingsprogramma Antwerpse haven (SBP) is een programma om 90 beschermde soorten in het Antwerps havengebied en de daarmee verbonden habitats optimaal te beschermen. Het SBP omvat 125 maatregelen (inrichting, beheer, monitoring) die gedurende de periode 2015-2019 zullen worden uitgevoerd.

In het SBP zijn zeven havenspecifieke habitats opgenomen. Havenspecifieke habitats zijn habitats die specifiek verbonden zijn aan het havengebied en er dan ook geregeld voorkomen.
Volgende lijst geeft een opsomming van de aanwezige havenspecifieke habitats:

  • Pioniersvegetaties type II (opgespoten terreinen met zeer ijle begroeiing)
  • Droge graslanden en ruigtes
  • Natte graslanden en depressies op opgespoten terreinen
  • Struweel en bos op kalkhoudend substraat
  • Riet en moeras
  • Eutroof water en diepe waterplassen
  • Gebouwen en droge infrastructuur

In het SBP zijn tevens 90 beschermde soorten opgenomen. Daarbij kan ook een onderscheid gemaakt worden tussen havenspecifieke en niet-havenspecifieke soorten. Havenspecifieke soorten zijn sterk verbonden aan de havenspecifieke habitats. Niet-havenspecifieke soorten zijn er niet perse aan verbonden, maar kunnen er wel in voorkomen. In het SBP werden 51 havenspecifieke en 39 niet-havenspecifieke beschermde soorten opgenomen.

Het SBP is opgebouwd rond 14 zogenaamde paraplusoorten. De overige 76 soorten zijn de meeliftende soorten. Een paraplusoort is een concept waarbij er van wordt uitgegaan dat de getroffen inrichtings- en behoudsmaatregelen ook gunstig zijn voor de andere, meeliftende soorten die in hetzelfde habitat voorkomen. De meeliftende soorten ‘liften’ dus mee onder de paraplu van maatregelen voor de paraplusoort.

Aan elke paraplusoort zijn doelstellingen en specifieke maatregelen verbonden. Onderstaande tabel geeft een overzicht van de paraplusoorten, de doelstellingen en de status in 2014. Een vinkje geeft aan dat de doelstellingen bereikt worden; een kruisje geeft aan dat de doelstellingen nog niet behaald werden en dat extra maatregelen nodig zijn; een streepje geeft aan dat de doelstellingen niet worden gehaald in permanent EIN, maar wel als het tijdelijk EIN mee wordt opgenomen.

Overzicht van de doelstellingen per paraplusoort. Een vinkje geeft aan dat de doelstelling bereikt werd, een streepje geeft aan dat de doelstelling enkel nog maar bereikt wordt als het tijdelijk EIN meegerekend wordt en een kruisje wil zeggen dat de doelstelling nog niet bereikt wordt of dat er nog meer onderzoek nodig is.

 Paraplusoort  Doelstellingen SBP  Status in  2014
 Blauwborst  50‐60 broedparen  -
 9‐27 ha rietmoeras (bij doelstelling bruine  kiekendief)  
 65-79 ha open water (bij doelstelling bruine  kiekendief)  
 Bruine  kiekendief  8 broedparen  x

 89‐107 ha rietmoeras

 x
 89‐107 ha open water  -
 Bruin  blauwtje  224 ha droge schrale graslanden binnen en 11  ha  buiten havengebied  x

 Gierzwaluw

 2 kolonieplaatsen op RSO  √
 Groenknolorchis  Behoud populatie Haasop  √
 Potenties creëren voor een 2de populatie  x
 Huiszwaluw  4 kolonieplaatsen op LSO en RSO  √
 Meervleermuis  Duurzaam creëren van zomerverblijfplaatsen  x
 1 kolonieplaats van elk type (gebouw en  boomholte) op RSO en op LSO  x
 1 winterverblijfplaats  x
 Connectiviteit tussen foerageergebieden onderling  en tussen foerageergebieden en zomerkolonies  x
 Moeraswespenorchis  6 groeiplaatsen  √
 Elke groeiplaats min. 1 ha  x
 Oeverzwaluw  1000 broedparen gespreid over LSO en RSO  met minimum van 600 bp op LSO  
 Rugstreeppad  Minimum 800 adulten op LSO  x
 4 permanente kerngebieden met daarin  telkens minimaal 1 deelpopulatie van 200  adulte dieren  x
 Slechtvalk  5‐6 broedparen op LSO en RSO  x
 Visdief  Hoogkwalitatieve broedplaats op LSO en  tijdelijke broedlocatie op RSO  √
 Wit bosvogeltje  Behoud huidige zone van voorkomen  √
 Bijkomende habitat creëren van 10ha  x
 Zwartkopmeeuw  1 broedlocatie op RSO en 1 broedlocatie op  LSO  √

 

De individuele soortenbeschermingsprogramma’s van de paraplusoorten met de doelstellingen, de maatregelen en de meeliftende soorten, kan u op volgende website vinden:

http://www.natuurenbos.be/SBPAntwerpsehaven (doorklikken op paraplusoorten)

Monitoring van het SBP
Jaarlijks worden de doelstellingen van het SBP geëvalueerd. Om dat te kunnen doen worden de populaties van de soorten uit het SBP uitvoerig opgevolgd. De nadruk ligt daarbij in eerste instantie op de paraplusoorten, maar ook voor heel wat meeliftende soorten wordt een monitoring op touw gezet.

Hieronder vind je de rapporten van de opvolging van de soorten uit het SBP:

Referentierapport 2014
Monitoringsrapport 2015
Monitoringsrapport 2016

Zie hier een artikel in HALO over het Soortenbeschermingsprogramma Antwerpse Haven.