Wanneer je door Steendorp rijdt, vallen de mooie natuurgebieden die de gemeente rijk is niet meteen op. Ze zijn immers verstopt achter de lange rij huizen langs de hoofdbaan N419 die Temse met Kruibeke verbindt. Het Fort van Steendorp, de Roomkouter en het Gelaagpark zijn samen goed voor 46ha mooie natuur. En dan spreken we nog niet over het Schausselbroek, de Vuurkouter en het Kijkverdriet. In dit nummer plaatsen we het Gelaagpark in de kijker: goed voor 6ha schitterende natuur.

Een ‘Gelaag’ is een plaats waar klei bewerkt wordt tot steen. Rond 1950 werd er op deze plaats klei bovengehaald. Tot 2005 was dit gebied in privéhanden en werd er geen natuurbeheer gedaan. De 3 oude kleiputten zijn ondertussen volgelopen met water en een rijke waterplantenvegetatie heeft zich errond ontwikkeld. In 2005 werd het ‘Gelaag’ eigendom van het Vlaams Gewest en sedert dan neemt de gemeente Temse het beheer waar. Het gebied is ondertussen beschermd. Sindsdien spreken we over het ‘Gelaagpark’.
Gelaagpark 20180804 Veerle Peeters 3Toch even speciaal: men vindt er ook een ‘spoelput’. Deze put staat in verbinding met ‘de kil’, een inham van de Schelde. Vroeger had men die ‘kil’ nodig om de bakstenen te kunnen verschepen. Vermits de Schelde een getijdenrivier is, moest men noodgedwongen rekening houden met het getij. Bij laag water komt de kil droog te staan. Om de kil bevaarbaar te houden, werd het slib weggespoeld met water uit de spoelput. In de Tweede Wereldoorlog viel er een V1-bom op de spoelput. 

De verbinding met de kil werkt ook nu nog een beetje. Dat maakt dat er uit de spoelput water in en uit gaat met het getij. In Steendorp is het water van de Schelde reeds zoet. Het is dus een zoetwatergetijdenschor met Spindotterbloem en bitterzoet als toemaatje. Ik kan dit wel proberen beschrijven maar geloof me, je kan beter zelf komen kijken hoe prachtig het daar wel is.

Door de stikstofrijke bodem, gevoed door o.a. het wortelgestel van Robinia’s, groeit er rond het water een dichte bebossing van wilgen, berken, vlier, braambessen en brandnetels. Vermits het Gelaagpark 14m lager ligt dan de omringende gronden en er nog steeds klei en leem in de bodem zit, komt er kwelwater vrij.

De Reuzenpaardestaart staat er te pronken. Deze sporenplant behoort tot de oudste plantenfamilie, een overlevende van het Carboontijdperk, zo’n 300 miljoen jaar geleden. Toen konden ze nog tot 20m hoog worden. De exemplaren van het Gelaagpark zijn nog een dikke anderhalve meter groot. In het voorjaar hebbe ze bruinachtige vruchtbare stengels, in de zomer worden ze groen en onvruchtbaar. Maar indrukwekkend zijn ze wel!

Ook de Bosorchis (orchidee) vindt het hier zeer fijn. Het doet altijd plezier ze te ontdekken tussen de andere vegetatie.

In de zomer versieren waterlelies en Gele plomp het water van de grootste vijver. Heel wat amfibieën, libellen (waaronder de Bruine Korenbout) en andere waterdiertjes waarderen deze waterplassen.

Als je wat moeite doet, kun je hier verschillende soorten slakken spotten. Er zit veel kalk in de bodem en dat bevordert uiteraard de vorming van de slakkenhuizen. Heb je al eens gehoord van een Barnsteenslak? Wel, je vindt ze hier. Wist je dat slakken soms kalkpijltjes naar hun geliefde schieten?

Het Gelaagpark biedt broedgelegenheid aan o.a. Bosuil, Sperwer, Kleine bonte specht en Dodaars. Soms kan dit gebied ook de Nachtegaal en de Braamsluiper verleiden tot broeden. Af en toe kan je er een IJsvogel spotten.

In de herfst biedt dit park een veelheid aan paddenstoelen. Natuurpunt Waasland Kern Scousele organiseert elk jaar een paddenstoelwandeling. Kom eens meewandelen. Een aanrader!

‘De Kiep’ ligt 14m hoger dan het Gelaagpark. Een steil weggetje leid je vanuit het Gelaagpark naar deze hoger gelegen plaats. Ook deze benaming stamt uit de steenbakkerstijd toen ‘kiepwagentjes’ op rails de klei vervoerden. Hier vind je een open plek, een soort parkje met een zitbank en allerlei houten evenwichtstoestellen. De Kiep verbindt ‘den boven’ met ‘den beneden’ van Steendorp. Je kan hier via een trage weg helemaal tot aan de Schelde wandelen, tot aan de kil en het Kijkverdriet.

Voor ons, mensen, biedt het Gelaagpark stilte, rust en natuurpracht. Je kan er vrij wandelen en met een visverlof zelfs vissen. Er zijn geen fietsen toegelaten. We koesteren dit gebied, dus hou het proper!

Heel dichtbij ligt het Natuurhuis op de Roomkouter. Kom je op een zondag dan kan je er iets drinken. Je bent er welkom van begin april tot eind oktober tussen 14 en 18 u. 

(tekst: Nine Van Hoyweghen, Natuurpunt Waasland - Kern Scousele / foto: Veerle Peeters)

Een winterse wandeling in Steendorp: zondag 9 december
Natuurpunt Waasland kern Scousele verwacht je om 13u30 aan het Natuurhuis (Kapelstraat 170a, 9140 Steendorp) voor een flinke winterse wandeling.

Zelfs bij koude op regenweer doet even buitenkomen deugd. We wandelen dan niet alleen langs het Gelaagpark maar ook langs de Kiep, het Kijkverdriet, een deel van het Fort van Steendorp en de Roomkouter. Om 15u30 zijn we weer terug aan het Natuurhuis. Breng zeker stapschoenen en een verrekijker mee.

Info: Nine Van Hoyweghen tel.0473 72 66 15 of Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.